Concert  25 februari 2007

 

  Jonathan Kooman - orgel

en

Ans Steeneveld, hobo

 

 

Programma:

1. Praeambulum in E                                                                              Vincent Lübeck

                                                                                                               1656-1740

2. Konzert in e                                                                                        Georg Philipp Telemann

- andante                                                                                                1681-1767

- allegro molto

- largo

- allegro

 

3. Von Gott will ich nicht lassen - BWV 658                                           Johann Sebastian Bach

                                                                                                               1685-1750

 

4. Treuer Gott, ich muss dir klagen                                                        Johann Ludwig Krebs

                                                                                                               1713-1780

 

5. Suonata prima: Der Streit zwischen David und Goliath                      Johann Kuhnau

                                                                                                               1660-1722

 

6. Voluntary in a, opus 6 nr. 2                                                                John Stanley

- andante                                                                                                1713 -1786

- allegro

 

7. Drie dansen                                                                                        Henry Purcell

- Jigg                                                                                                      1659 - 1695

- Hornpipe

- Rondeau

                                                                                                                           

Orgel-solo: 1,3,5,6

Hobo en orgel: 2,4,7

 

 

 

 

Vincent Lübeck

Het programma wordt geopend met een Praeambulum (= preludium of voorspel) van Vincent Lübeck. Zijn werk is stilistisch verwant met Dietrich Buxtehude en was met de Norddeutsche Orgelschule verbonden. Hij componeerde cantates en werken voor orgel en klavecimbel. In 1674 werd Lübeck organist te Stade en bespeelde daar het orgel van Arp Schnitger, de orgelbouwer met wie Lübeck een levenslange vriendschap onderhield. Vanaf 1702 tot zijn dood was hij organist van de St.Nicolai-Kirche te Hamburg. Het Praeambulum is opgebouwd uit in elkaar overlopende delen, die van tempo, ritme en registratie onderling verschillen. Net als bij Buxtehude horen we verscheidene fugatische delen, zoals gebruikelijk in hun tijd.

Georg Philipp Telemann

Telemann’s Konzert in e is geschreven voor hobo, strijkers en basso continuo. In de versie van hedenmiddag hoort u de strijkers partijen gespeeld op orgel, genoteerd in een bewerking voor hobo en orgel.

Johann Sebastian Bach

Bach’s orgekoraal "Von Gott will ich nicht lassen" is afkomstig uit "Achtzehn Choräle von verschiedener Art" (Leipzig 1747-1749). Aan het eind van zijn leven verzamelde Bach stukken uit verscheidene perioden uit zijn leven voor deze uitgave. In het manuaal wordt per regel een voorimitatie gegeven en klinken de melodische motieven in de sopraan, alt en tenor. Per regel verschijnt gaandeweg de bas, gespeeld in langere notenwaarden, in het pedaal.

  Johann Ludwig Krebs

Het koraal "Treuer Gott, ich muss dir klagen" (ca. 1746) van Krebs heeft als melodie dezelfde, die wij kennen als de Geneefse psalm 42. Ook bij Krebs wordt iedere regel doorgewerkt en steeds hoort u in het orgeltrio motieven uit de melodie en sluit de regel af met de melodieregel, gespeeld op hobo. Krebs leerde van oudere tijdgenoten als Kauffmann en Homilius, dat in samenhang met de omspelende orgelpartij een obligaat instrument zeer geëigend is om de melodie uitkomend (de Cantus Firmus) te vertolken.

Johann Kuhnau      

Johann Kuhnau is vooral bekend geworden als voorganger van Johann Sebastian Bach in de Thomaskirche te Leipzig, waar Kuhnau cantor was; tevens was hij muzikaal leider van de Nicolaikirche en de plaatselijke universiteit. Zijn "Musicalische Vorstellung einiger Biblischer Historien"verschenen in 1700 in druk. De eerste van de zes sonaten verklankt de strijd tussen David en Goliath, het bekende verhaal uit de Bijbel (1 Samuel 17). De nietige David velt met een steen uit zijn slinger de reus Goliath.

John Stanley

John Stanley werd in Londen geboren. Als getalenteerd kind kreeg hij al op zijn elfde jaar een aanstelling als organist. In 1729 was hij de jongste leerling ooit, die zijn graad als Bachelor verwierf in Oxford. Na de dood van Händel werd diens muzikale traditie, om in Covent Garden oratoria te vertolken voortgezet door Stanley. De tweedelige Voluntary in a is afkomstig uit "Ten Voluntaries for organ"(opus 6, 1752). In het tweede deel wordt als soloregister de Cornet voorgeschreven. Op het Nijsse-orgel is dit register aanwezig als een "samengestelde Cornet", welke klinkt door de vijf registers van het tweede klavier alle te gebruiken.

Henry Purcell

De afsluitende werken van Purcell zijn delen uit zijn masque (semi-opera) "The fairy queen", geschreven in 1692. De opera werd geschreven voor het "Theatre Royal"in London. Het libretto volgt een anoniem verschenen bewerking van Shakespeare’s Midsummer Night’s Dream.

 

 

Soester Courant - 28 februari 2007

JONG TALENT OP DE ORGELBANK

Sinds de ingebruikneming van het Nijsse-orgel in De Open Hof in 1997 zijn er concerten op dit instrument gegeven. Het zijn steeds concerten geweest in de lijn 'Orgel-met', een solist in samenspel met de organist. Dit jaar is het het tiende jaar dat de serie 'loopt'. Niet alleen organisten van naam hebben geconcerteerd maar juist ook jonge musici zijn gevraagd hun kunnen te demonstreren. Zondag was Jonathan Kooman, de in 2006 aan het Tilburgs Conservatorium afgestudeerde musicus, die het orgel bespeelde in samenspel met Ans Steeneveld, hobo. Het door hen samengestelde programma vermeldde werken uit de baroktijd, voor de bezoeker een uur garantie voor onbezorgd en aangenaam luisteren. De gespeelde orgelwerken waren van Vincent Lübeck, Bach, Krebs, Kuhnau en Stanley.

In het praeambulum in E van Lübeck liet Kooman zich direct van zijn beste zijde horen. Hij bewees al direct het orgel uitstekend te kennen: fraaie uitgeregistreerde passages en duidelijk gefraseerde grote lijnen in de muziek pakten de toehoorder direct, hierbij in staat gesteld door zijn uitstekende speltechniek.

Ook de poëzie in het kwetsbare orgelkoraal 'Von Gott will ich nicht lassen' werd goed uitgelicht; de vertolking ademde rust en had die intimiteit, die de bezoeker deed mee ademen met de organist in de muziek van Bach.

En leuke keuze bleek met name de verklanking van de strijd tussen David en Goliath,  een werk, dat in 1700 werd uitgegeven door de Leipziger cantor-organist  Johann Kuhnau in een serie van zes Bijbelse sonates. De diverse onderdelen in het gevecht zijn alle van een inleiding op de inhoud van het verhaal voorzien in slechts enkele woorden, dit keer uitgesproken in het Nederlands door een gastspreker, een goede bekende van de uitvoerenden.

Niet alle delen kregen het dansante karakter; juist het speelse in deze compositie moet het voor de toehoorder aantrekkelijk maken de aandacht er bij te houden. Heel fraai klonk 'Het gebed van David', introvert gespeeld hoorden we de melodie van Gezang 19 uit het Liedboek voor de Kerken doorklinken.

Van de Engelse componist John Stanley werd zijn Voluntary in a uitgevoerd. De registraties werden zo gekozen, dat het De Open Hof-orgel een klein Engels orgel leek, waardoor de Voluntary met gebruikmaking van de Cornet (alle registers van het tweede manuaal) briljant klonk.

Tezamen met Ans Steeneveld werden een getranscibeerd Concert in e van Telemann, een koraal voor orgel met obligaat instrument van Krebs, en drie dansen in een bewerking voor hobo en orgel van Purcell uitgevoerd.

Helaas werd de hoboïst geplaagd door wat instrument-technische problemen, waardoor niet alle noten op de juiste plaats vielen, maar ook door ontstemming, waardoor de samenklank van orgel en hobo niet steeds kon samensmelten. De vaak zeer virtuoze orgelpartijen werden zonder enig probleem door Jonathan Kooman gespeeld, waardoor Ans Steeneveld ook duidelijk partij kon geven.

Het was al met al een concert waar de bezoeker met plezier aan terugdenkt. De concertgevers werden mede gestimuleerd door een groot aantal fans, overgekomen uit Tiel, de 'standplaats' van de muzikanten. Ondanks de overige muzikale activiteiten op Soest, in totaal waren er vier concerten afgelopen zondagmiddag te bezoeken, lieten de Soesters het zeker niet afweten.

De werkgroep Zondagmiddagconcerten Soest had voorzien in een honderdtal programma's met toelichting voor de bezoekers. Bij de aanvang van het concert waren er geen tien meer over. Dit aantal bezoekers moet een stimulans zijn voor de organisatoren om ook in de komende tijd door te gaan met 'hun' concertserie 'Orgel-met'.

 Wijnand Huisman